Aort Anevrizması (Aort damarının genişlemesi) Nedir?

Aort, kalpten çıkan ve vücudumuzdaki tüm organlara kan taşıyan en büyük damardır. Aort anevrizması, aort damarının duvarının zayıflaması sonucu damar çapının normalden fazla genişleyerek balonlaşmasıdır.

Aort anevrizması göğüs bölgesindeki aortta (torasik aort) veya karın bölgesindeki aortta (abdominal aort) gelişebilir.

Aort anevrizmaları başlangıçta çoğu zaman herhangi bir belirtiye neden olmaz. Bu nedenle başka bir hastalık nedeniyle yapılan ultrason, bilgisayarlı tomografi (BT), MR veya ekokardiyografi sırasında tesadüfen saptanabilir.

Aort Anevrizmasının Belirtileri Nelerdir?

Birçok hastada belirti görülmez. Ancak anevrizma büyüdükçe bulunduğu bölgeye bağlı olarak:

• Göğüs veya sırtta ağrı
• Karın veya bel bölgesinde ağrı
• Karında nabız atan bir kitle hissi
• Nefes darlığı veya öksürük

gibi şikâyetlere neden olabilir.

Ani başlayan ve çok şiddetli göğüs, sırt veya karın ağrısı, bayılma, ciddi halsizlik veya tansiyon düşüklüğü aort damarında yırtılma veya diseksiyon gibi hayatı tehdit eden bir durumun belirtisi olabilir. Bu durumda acil tıbbi yardım alınmalıdır.

Aort Anevrizmasının Riskleri Nelerdir?

Aort anevrizmasının en önemli riski zaman içinde büyümesi ve aort duvarının hasar görmesidir.

Bunun sonucunda:

• Aort diseksiyonu: Aort duvarının iç tabakası yırtılarak damar duvarı içinde kan ilerlemesi
• Aort rüptürü: Aortun tamamen yırtılması ve ciddi iç kanama oluşması

meydana gelebilir.

Bu durumlar hayatı tehdit eden acil durumlardır.

Anevrizmanın çapı büyüdükçe ve özellikle hızlı büyüme gösterdikçe komplikasyon riski artar. Bu nedenle düzenli takip önemlidir.

Aort Anevrizması Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi kararı; anevrizmanın bulunduğu bölgeye, çapına, büyüme hızına, şekline, hastanın yaşına ve genel sağlık durumuna göre verilir.

1. Düzenli Takip

Küçük ve düşük riskli anevrizmalarda hemen ameliyat veya girişim gerekmeyebilir. Bu hastalar belirli aralıklarla ultrason, BT, MR veya ekokardiyografi ile takip edilir.

2. İlaç Tedavisi ve Risk Faktörlerinin Kontrolü

Anevrizmanın tamamen ortadan kalkmasını sağlayan bir ilaç tedavisi yoktur. Ancak yüksek tansiyonun kontrolü, kolesterolün düşürülmesi ve sigaranın bırakılması anevrizmanın büyüme ve komplikasyon riskini azaltmaya yardımcı olur.

Doktorunuz gerekli gördüğünde tansiyon ve kolesterol ilaçları gibi tedaviler önerebilir.

3. Endovasküler Tedavi

Uygun hastalarda aort anevrizması, damar içerisinden yerleştirilen stent-greft ile tedavi edilebilir.

Genellikle kasık damarından girilerek stent-greft anevrizmanın bulunduğu bölgeye yerleştirilir. Böylece kan akımının anevrizma duvarına uyguladığı basınç azaltılır.

Bu yöntem bazı hastalarda açık ameliyata göre daha küçük bir girişim ve daha hızlı iyileşme sağlayabilir. Ancak her aort anevrizması endovasküler tedaviye uygun değildir.

4. Açık Cerrahi

Bazı anevrizmalarda açık cerrahi gerekir. Ameliyat sırasında genişlemiş olan aort bölümü yapay damar grefti ile değiştirilir.

Özellikle bazı aort kökü ve çıkan aort anevrizmalarında açık cerrahi önemli bir tedavi seçeneğidir.

Aort Anevrizması Olan Hastalar Nelere Dikkat Etmelidir?

• Tansiyonunuzu düzenli olarak kontrol altında tutun.
• Sigara kullanıyorsanız bırakın.
• Doktorunuzun önerdiği görüntüleme kontrollerini aksatmayın.
• Kolesterol ve diğer kalp-damar risk faktörlerinizi kontrol ettirin.
• Doktorunuza danışmadan ağır ve aşırı zorlayıcı egzersizler yapmayın.
• Ailenizde aort anevrizması veya aort diseksiyonu öyküsü varsa doktorunuza mutlaka bildirin.

Özet

Aort anevrizması her zaman acil bir durum değildir ve her anevrizma ameliyat gerektirmez. Ancak anevrizmanın büyüklüğü ve zaman içerisindeki değişimi düzenli olarak değerlendirilmelidir. Uygun hastalarda takip, ilaç tedavisi, endovasküler girişim veya cerrahi tedavi ile ciddi komplikasyonların önüne geçilebilir.

Ani ve çok şiddetli göğüs, sırt veya karın ağrısı gelişmesi durumunda acil tıbbi yardım alınmalıdır.